کمال گرایی | کمال طلبی |کمال گرایی چیست | کمال طلبی چیست | کمال خواهی

کمال گرایی یا کمال طلبی چیست؟ آیا من فرد کمال طلبی هستم؟

مدت زمان تخمینی برای مطالعه این مقاله ی تخصصی، ۶ دقیقه می باشد.

 

در این مقاله قصد داریم شما را با یکی از معضل های ارتقای فردی آشنا کنیم. معضلی به نام کمال خواهی یا کمال طلبی یا Perfectionism. البته بسیاری از صاحبنظران تفاوت های زیادی را برای عبارت های «کمال گرایی» و «کمال طلبی» و «کمال خواهی» قائل میشوند. برای اینکه وارد این اختلافات نشویم – چرا که خود نشانه ای از کمال خواهی است-، در این مقاله از عبارت «کمال طلبی» یا «کمال خواهی» برای رساندن منظور خودمان استفاده خواهیم نمود زیرا بسیاری از افراد واژه «کمال گرایی» را با «پیشرفت طلبی» یکسان میدانند و معتقدند که خصیصه ی بدی نیست.

اما کمال طلبی چیست؟

کمال طلبی یا کمال خواهی در حقیقت تعیین معیارهای بسیار دشوار و سخت برای رسیدن به هدفی خاص است. در حقیقت افراد کمال طلب برای اینکه بگویند کاری درست و بی نقص انجام شده، شرایط بسیار دشواری را تعیین کرده اند و اصرار دارند تا کار کاملا بی نقص انجام گردد. افراد کمال طلب تاکید فراوانی روی اجرای بی نقص جزئیاتی از کار دارند که انجام بی نقص این جزئیات نه تنها زمان انجام کار را طولانی می کند بلکه تاثیر چندانی هم در نتیجه ی نهایی کار نخواهد داشت.
بعنوان مثال فرض کنید با دوستتان برای ساعت ۱۵ قرار گذاشته اید. کمال گرایی یعنی تلاش کنید حتماً و حتماً ساعت ۱۵:۰۰ سر قرار باشید. اگر در حال گذاشتن یک پست در اینستاگرام هستید، زیرنویس یا کپشن عکس را با چندین آرایش مختلف امتحان میکنید تا بهترین حالت را داشته باشد. اگر در حال تمیز کردن خانه هستید، مراقب اید که مبادا یک ذره ی کوچک از شیرینی زیر فرش جا مانده باشد. اگر مدیر یک شرکت هستید، نامه منشی را چندین بار چک میکنید که مبادا در ویرگول گذاری اشتباهی داشته باشد! اگر هنگام تماشای فیلم یکی از کلمات بازیگر را در دیالوگش تشخیص ندهید بقیه فیلم برایتان نچسب خواهد بود. هنگام چیدن کتاب هایتان داخل کتابخانه بشدت محتاطید که کتاب ها همه در یک تراز باشند…

کمال طلبی تبعاتی نیز دارد…

بسیاری از مواقع انجام کارهایتان را به عقب می اندازید. زیرا فکر میکنید باید حتما یک وقت کافی مخصوص این کار در برنامه خود بگنجانید و اگر الان کار را شروع کنید به نحو احسن به پایان نخواهد رسید! یا مثلا قرار است هر روز ۱۰ صفحه از کتابی را بخوانید اما چون روز پنجم بدلیل خستگی ۲ صفحه بیشتر نخوانده اید دیگر خوانش آن کتاب را کنار میگذارید تا شاید وقتی دیگر فرصت ۱ هفته ای برای آن پیش بیاید و آنموقع شروع کنید!
افراد کمال طلب همیشه از شکست می ترسند. این افراد حتی مواقعی هم که معیارهای دشوار خود را ارضا کرده اند باز احساس خشنودی نمی کنند! آن ها پیش خود می گویند که این معیار ها چندان سخت نبودند یا همه می توانستند این کار را انجام دهند یا کار خاصی انجام ندادم! بعضی از افراد کمال طلب احساس می کنند که باید خود را دائما تحت فشار بگذارند. به عنوان مثال فرد کمال طلب با اینکه می داند با خواندن جزوه ی استاد در امتحان نمره خوبی کسب می کند اما به دنبال این است تا چندین کتاب زبان اصلی را از کتابخانه به امانت بگیرد و با اینکه زبانش چندان تعریفی ندارد همه آن کتاب ها را بخواند حتی در صورتی که ترجمه ی فارسی این کتاب ها در بازار موجود هستند!
البته باید دانست که کمال طلبی در بسیاری از موارد نیز می تواند بسیار خوب باشد و باعث پیشرفت و تعالی فرد گردد. به عنوان مثال ورزشکارانی که مقام اول مسابقات را هدف خود قرار داده اند و تمرینات خود را برای رسیدن به آن مقام برنامه ریزی کرده اند در نهایت پیشرفت خوبی را نیز تجربه خواهند نمود. اما… اما مشکل از آنجایی شروع می شود که فرد کمال طلب اگر به معیارهایی که از قبل معین کرده نرسد، خود را فردی شکست خورده می یابد. در حالی که کمال طلبی مثبت ( که صاحبنظران با لفظ کمال گرایی از آن یاد می کنند) یعنی اینکه حتی اگر ورزشکار، مقام اول را نیز بدست نیاورد چیزی از ارزش هایش کم نشده است. این دقیقا مفهوم عزت نفس است. افراد کمال طلب، عزت نفس خود را در گرو برآورده کردن معیارهای دشوار قرار میدهند و اگر به آن معیار ها نرسند دائم خود را سرزنش می کنند. در حقیقت تغییر کمال خواهی برای افراد کمال طلب به همین دلیل سخت است، زیرا آنها قبلا موفقیت های مختلفی را تجربه کرده اند که ناشی از کمال طلبیشان بوده است.
کمال خواهی پیامد های مختلفی دارد که در مقاله ای دیگر به پیامد های کمال طلبی اشاره خواهیم نمود، پیامدهایی همچون اضطراب، افسردگی، محدود کردن فعالیت های تفریحی (زیرا افراد کمال طلب تفریح را اتلاف وقت میپندارند)، پیامدهای جسمی همچون دل درد عصبی و خستگی، نشخوار ذهنی (افراد کمال طلب دائم به اشتباهات گذشته خود فکر میکنند حتی اگر چند سال از اشتباهشان گذشته باشد)، عزت نفس پایین، چک کردن های مکرر (مثلا چندین بار قفل درب را چک میکنند تا مطمئن شوند که بسته شده است)، وجدان و مسئولیت پذیری بیش از حد، بیزار بودن از اتلاف وقت و مشغله ی زیاد! اما در بین این پیامدها، نکته ای که حائز اهمیت است این است بدانید که آیا شما فرد کمال طلبی هستید؟ یا اینکه کمال طلبی مثبت دارید و به اصطلاح کمال گرا هستید؟ برای تشخیص عارضه کمال طلبی آزمون های متفاوتی وجود دارد که می توانید آن ها را در اینترنت با کلید واژه پرسشنامه کمال طلبی پیدا کنید اما بعنوان یک راه سریع، ما پاسخ به چند سوال زیر را پیشنهاد میکنیم که از کتاب رز شافران با نام Overcoming perfectionism (غلبه بر کمالخواهی) انتخاب شده اند:

۱. آیا بیشتر اوقات به شکست های خود تمرکز دارید و پیروزی هایتان را نادیده و دست کم میگیرید؟
۲. آیا دوستان به شما می گویند که معیارهایتان دشوار و دست بالا هستند؟
۳. آیا از اینکه به معیارهایی که از پیش تعیین کرده اید نرسید، هراس دارید؟
۴. اگر به هدفتان نرسید، برای بار دوم معیارهای بالاتری را تعیین می کنید؟
۵. آیا عزت نفس (عزت نفس یعنی مهم شمردن خود) شما در گرو موفقیتهاییست که بدست می آورید؟
۶. آیا مدام در حال سنجش کیفیت تلاشی هستید که برای رسیدن به هدفتان انجام میدهید؟
۷. آیا بسیاری از چیزها را فدای دست یابی به معیارهایتان می کنید؟
۸. آیا به خاطر ترس از شکست یا نداشتن وقت کافی برای انجام یک کار از انجام آن اجتناب می کنید؟
اگر پاسخ شما به اکثر موارد بالا مثبت است پس باید بدانید که فرد کمال طلب (کمال خواهی) هستید. البته جای نگرانی نیست. بزودی مقاله ی غلبه بر کمال طلبی در سایت قرار می گیرد و شما می توانید با خوانش این مقاله عوارض کمال خواهی را در خود بسیار کاهش دهید.

 

نویسنده:  پویا معتمدی

 

 

مقالات پیشنهادی ارتقا:

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا میخواهید به گفتگو ملحق شوید؟
نظر خود را با به اشتراک بگذارید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

12 − 11 =