موانع ارتباط موثر

موانع ارتباط موثر

ارتقا | مدت زمان تخمینی برای مطالعه این مقاله ی تخصصی از سری ارتباط موثر، ۳.۵ دقیقه می باشد.

 

در درس های پیشین اشاره نمودیم که ارتباط موثر چیست؟ گفتیم ارتباط موثر به این معناست که بتوانیم منظور خودمان را با کمترین خطا به مخاطب منتقل کنیم. برای رسیدن به این منظور، به نظر میرسد که ابتدا باید از وجود موانع ارتباط موثر مطلع باشیم و سعی نماییم که به شکل هوشمندانه ای از آنها عبور کنیم. در ادامه به بخشی از مهمترین موانع ارتباط موثر اشاره میکنیم. باهم در ارتقا باشیم….

موانع فرهنگی ارتباط موثر

یکی از دوستانم که در آلمان تحصیل میکرد، برایم خاطره ای تعریف کرد که به نظرم مثال کاملی از مانع فرهنگی ارتباط موثر باشد. پدر دوستم پس از آنکه در فرودگاه فرانکفورت برای اولین بار وارد خاکآلمان میشود، یکی از کارکنان فردوگاه به نشانه خوش آمد گویی انگشت شصتش را به سمت پدر دوستم بلند میکند. پدر دوستم از این حرکت بسیار خشمگین میشود، خوشبختانه دوستم هرچه سریعتر خود را به پدر میرساند و سو تفاهم بوجود آمده را رفع میکند!

اختلاف فرهنگ خصوصاً در کشور پهناور ما که غنی از فرهنگها و نمادهاست، یکی از مسائلی است که در ارتباط موثر توجه ویژه ای را می طلبد.

مفاهیم متفاوت کلمات، یکی از اصلی ترین موانع ارتباط موثر

به کلمه دلواپس دقت کنید؛ این کلمه طی سالهای اخیر بار معنایی خاصی را به خود گرفته است. از زمانی که عده ای خود را دلواپس روند مذاکرات ۵+۱ با ایران اعلام کردند، این کلمه بار معنایی خاصی پیدا کرد. حال تصور کنید که طی صحبت با یک سیاستمدار چنین جمله‌ای را ادا کنید: ” شما هم دلواپسید؟” این جمله امکان دارد به معنی یک نشان افتخار، یا حتی کنایه‌ای غیرقابل بخشش تلقی شود. کلماتی مانند جهان سوم، مرفه، خام، منتظر، مستضعف، رژیم، ماشین صد میلیونی، روستایی و… میتوانند با توجه مخاطبان، معانی مختلفی را ادا کنند. در درسنامه های بعدی مفصلاً به این موضوع پرداخته خواهد شد.

موانع ارتباط موثر مربوط به بستر انتقال پیام

طبق تحقیقات مختلف، لحن ادای کلمات گاه تا حدود ۴۰ درصد در انتقال پیام نقش ایفا میکند. در برخی از پیامها لحن بسیار تعیین کننده میباشد. این موضوع میتواند در بسترهایی که پیامها به شکل متنی ادا میشوند، رخ دهد.  جمله زیر را با لحن متفاوتی بخوانید:

امیدوارم بتونی این کار رو انجام بدی!

این جمله میتواند به شکل تحکم آمیز -تاکید روی این کار-، مسخره آمیز –تاکید روی بتونی– و یا دلسوزانه -تاکید روی امیدوارم– ادا شود.

موانع ارتباط موثر مربوط به سطح ادراک

ادراک، مفهوم مهمی است که در درسنامه های بعدی حتماً بدان خواهیم پرداخت. منظور از سطح ادراک این است که همه ما دریافت برابری از اتفاقاتِ یکسان، نداریم! برای مثال تعویض لاستیک برای شخصی کاری بسیار آسان و برای شخص دیگری بسیار سخت می باشد. لذا هنگامی که من-به عنوان شخصی که تجربه بسیار کمی در تعویض لاستیک دارم- از تعویض لاستیک سخن میگویم، به تنهایی نمیتوانم منظور خودم را به یک راننده پایه یک برسانم. ادراک میتواند به موقعیت ما نیز ارتباط مستقیم داشته باشد. فرض کنید در یک عصر بهاری، باران شروع به باریدن کند. از نظر فردی که دوست دارد با نامزد خود در پارک قدم بزند، این هوا ایده‌آل و برای دستفروشی که چشم به درآمد امروز عصر خود دوخته، این باران به منزله عذاب است. حال فرض کنید جوان تازه نامزد کرده به دوست دستفروش خود بگوید که چه هوای دلپذیری! قطعا ایشان از این تعبیر و البته خود شخص آزرده خواهد شد. البته عکس این قضیه هم صادق است. به عنوان مثالی دیگر، فرض کنید  فردی یک مقاله ی آموزشی برای یکی از دوستانش که مدرس معروفی در دبیرستان های تهران است، ایمیل میکند.  هدف وی از ارسال این ایمیل، مطلع ساختن دوستش از آخرین متدهای آموزشی روز دنیاست  که بابت گزینش و مطالعه ی چنین مقالاتی از سایت ها و ژورنال های مختلف، ماهانه بمیزان قابل توجهی سرمایه گذاری زمانی انجام میدهد. حال  آنکه، احتمال دارد دوستش این برداشت را از این کار داشته باشد که او را مدرس قابلی نمی داند و هدفش از این کار زیر سوال بردن مهارت های تدریس اوست.

موانع ارتباط موثر مربوط به خاطرات گذشته

امکان دارد شما در طول ارتباط از مفاهیمی استفاده کنید که ناخودآگاه مربوط به یک خاطره خوش آیند و یا ناخوشایند در گذشته شما باشد. برای مثال میخواهید در مورد یک محله صمیمی صحبت کنید و محله کودکی خود را مثال بزنید. این در حالی است که مخاطب شما خاطره تلخی نسبت به آن محله دارد. غذاها، مکانها، رنگها و اتفاقات تاریخی همواره میتواند بستر چنین موانعی باشند.

موانع ارتباط موثر بسیار متنوع هستند و در منابع مختلف طیف وسیعی از این موانع مطرح و بررسی می‌شود اما اگر بخواهیم بطور خلاصه و به شکلی کاملا کاربردی از آن صحبت کنیم، باید بگوییم که دو مورد بسیار اهمیت دارد:

  • سعی کنیم از دیدی متفاوت تر از آنچه به نظر خودمان می رسد مسائل را تفسیر کنیم.
  • در بیان موضوعاتی که اهمیت زیادی دارند، موانع ارتباط موثر حتما در نظر گرفته شوند.

تمرین: سه مورد از موانع و یا حالاتی را که موانع ارتباط موثر باعث پیچیده شدن روابط شما شده است، بخاطر بیاورید و سعی کنید راه حلی برای رفع این موانع بیابید.

ممنون خواهیم بود اگر سوالات و نظرات خود را در بخش دیدگاه ها (پایین صفحه) با ما در میان بگذارید.

 

نویسنده: مجید شاه محمدی

 

سایر مقالات ارتقا در باب ارتباط موثر:

چگونه سر صحبت را باز کنیم

ارتباط چشمی موثر

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا میخواهید به گفتگو ملحق شوید؟
نظر خود را با به اشتراک بگذارید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × 5 =