عزت نفس چیست | چگونه عزت نفس خود را افزایش دهیم

عزت نفس چیست | چگونه عزت نفس خود را افزایش دهیم

ارتقا | مدت زمان تخمینی برای مطالعه این مقاله ی تخصصی از سری عزت نفس، ۶ دقیقه می باشد.

 

  • عزت نفس چیست؟ و چگونه عزت نفس بالاتری داشته باشیم؟
  • عزت نفس بالا به من موقعیت بهتری می دهد.
  • عزت نفس بالا به من کمک می کند که به راحتی نظر و عقیده ی خود را بیان کنم.
  • با داشتن عزت نفس بالا می توانم، شایستگی خود را نشان دهم.
  • با داشتن عزت نفس بالا، زندگی شادتری را تجربه می کنم.
  • من نمیتوانم عزت نفس بالایی نداشته باشم و در زندگی موفق بشوم!
  • بی شک ۵۰ درصد از افرادی که در کارگاه عزت نفس شرکت می کنند، موفق می شوند.

عزت نفس چیست؟ پیش از اینکه به این سوال حیاتی پاسخ دهیم، بهتر است مروری کوتاه در چرخه ی تولید رفتار در انسان داشته باشیم. چرخه تولید رفتار در تمامی انسان ها الگوریتمی مشابه دارد. یک فرد اطلاعات را با حواس پنجگانه دریافت می کند و این اطلاعات طی فرآیندی در ذهن پردازش می گردد و نتیجه آن تولید رفتار است. به عبارت دیگر رفتار، یک وضعیت فیزیولوژیکی است که نمود بیرونی دارد. عزت نفس با رفتار ارتباط مستقیم دارد و برای بالا بردن عزت نفس باید تغییراتی را در رفتارمان ایجاد کنیم. یعنی شرایط فعلیمان را به شرایط مطلوب تغییر دهیم. سه آیتم باید وجود داشته باشد تا تغییر اتفاق افتد که در ادامه به بیان این موارد خواهیم پرداخت. با ما در ارتقا باشید…

اولین آیتم تغییر برای افزایش عزت نفس

اولین آیتم برای افزایش عزت نفس این است که واقعا بخواهیم که تغییر کنیم؛ یعنی به آستانه تحمل رسیده باشیم. با مثالی این موقعیت را باهم بررسی می کنیم. زمانی را به یاد بیاورید که تشنه هستید و دلتان نوشیدنی خنک می خواهد. ممکن است به اطرافیانتان بگویید برایتان آب بیاورند و یا حتی مدتی تشنگی را تحمل کنید. ولی درست زمانی که تشنگی شما را کلافه می کند و یا به اصطلاح عطش شدید دارید، منتظر نمی مانید و دوی ماراتن برای رسیدن به آب و رفع تشنگی به هر شکلی شروع می شود. این دقیقا یعنی رسیدن به آستانه تحمل.

دومین آیتم تغییر برای افزایش عزت نفس

در مرحله ی بعد، باید روش ها و تکنیک های تغییر را بشناسیم. افراد بسیاری دیده ایم که می خواهند سیگار را ترک کنند، نوشابه نخورند، ورزش کنند و یا حتی صبح زود از خواب بیدار شوند. ولی تصمیم گیری آن ها منجر به عملکرد موفقیت آمیز نمی شود! چون باور های غلط، واگویه های منفی درونی و نیز تصاویر غلط ذهنی خود را نمی شناسند و برای حل آن راهکار درستی ندارند.

سومین آیتم تغییر برای افزایش عزت نفس

به عنوان سومین و شاید مهمترین عامل تغییر باید یادمان باشد، تغییر قرص و آمپول ندارد و یک شبه اتفاق نمی افتد. سندروم تغییر فوری در جامعه ی کنونی ما بسیار پررنگ تر از هر زمانی دیده می شود. صفر تا صد زبان در ۴ روز! در دو ماه دکتری بگیرید! کنکور پزشکی فقط در ۳ ماه با روزی دو ساعت مطالعه! و …. این آگهی ها فارغ از محتوای درست یا نادرستی که دارند، ناخودآگاه این پیام را به افراد جامعه القا می کنند که هر تغییری می تواند در سریع ترین زمان ممکن شکل بگیرد! این مشکل مخصوصا زمانی بحرانی تر می گردد که فرد به کمال گرایی منفی دچار باشد. اگر شما نیز از جمله افراد کمال طلب می باشید پیشنهاد می کنم دوره ی رایگان درمان کمال گرایی را از دست ندهید.

حال یک سوال مهم پیش می آید: عزت نفس چیست؟

عزت نفس چیست؟

عزت نفس یعنی من در وجود خودم برای خودم چه ارزشی قائل هستم؟ در خلوت خودم موقع تنهایی چه واگویه هایی با خود دارم؟

  • ببین این زندگی لیاقت منه…
  • هرچی میکشم حقمه…
  • خاک بر سرت کنن، عرضه نداری!
  • تو حتما ورشکست می شی!
  • تو رو چه به این کارا؟!
  • من که نمیتونم یک ازدواج موفق داشته باشم…
  • و…

حال که فهمیدید عزت نفس چیست، صادقانه با خودتان خلوت کنید و به صدا ها و حرفهایی که با خودتان و در ذهنتان تکرار می کنید، گوش دهید. هر آنچه که می گویید شما همان هستید.

گر در طلب لقه ی نانی، نانی

گر در طلب گوهر کانی، کانی

این نکته ی رمز اگر بدانی، دانی

هر چیز که در جستن آنی، آنی

ناتانیل براندن می گوید: باور داشته باشیم شاد بودن حق من است. کاملا طبیعی است و من مثل هر شخص دیگری، حق دارم برای تحقق خواسته هایم تلاش کنم. حق دارم برای حفظ ارزش هایم بکوشم و میوه شیرین درخت تلاش و کوشش را بچشم. عزت نفس یکی از ارکان اصلی هویت ماست و هویت ما مهمترین و با ارزش ترین دارایی است که از آن به خوبی باید مواظبت کنیم و از سه آیتم اصلی، عزت نفس، اعتماد بنفس و ابراز وجود تشکیل شده است. شاید در جواب سوال عزت نفس چیست باید بگوییم که عزت نفس مانند زیربنای یک ساختمان است که اگر قوی و اصولی نباشد، فقط ظاهری زیبا است که با کوچکترین تلنگری از هم متلاشی می گردد.

همانطور که باهم بررسی کردیم، یکی از عوامل تغییر، این بود که فرد بخواهد تغییر کند و سوالی که مطرح می شود این است که چرا این کار به راحتی اتفاق نمی افتد؟ ذهن ما بر اساس قانون بقا فعالیت می کند و قانون بقا یعنی میل به ثبات، آرامش، امنیت و رفاه. تغییر خلاف قانون بقاست. پس کاملا طبیعی است که ذهن شروع به لجبازی و مانع تراشی کند و تغییر مورد انتظار فرد اتفاق نیفتد.

  • حالا وقتش نیست
  • بعدا هم میتونی انجام بدی
  • تو هنوز آماده نیستی
  • اگه رفتی خراب کردی چی؟
  • اگه نتونستی چی؟
  • و …

حتما در اطراف خود، کودکانی که برای بدست آوردن مثلا یک اسباب بازی یا خوراکی دلخواه خود گریه می کنند و پاهایشان را بر زمین می کوبند را دیده اید. تا زمانی که کودک با این روش لجبازی به خواسته خود می رسد، باوری در ذهنش شکل می گیرد که با این روش می توان در آینده نیز به هر خواسته ای رسید. اگر والدین این کودک ندانند که مفهوم عزت نفس چیست و جلوی خواسته ی بیجای کودک مقاومت نکنند، این کودک در بزرگسالی فردی لجباز و بی مسئولیت می شود و تمایل دارد به هر قیمتی در حاشیه امن خود باقی بماند. دقیقا در افراد بزرگسال مشابه این رفتار را می بینیم. فرد دائما مریض است، حالش خوب نیست و اطرافیان به او می گویند:

  • آخی طفلی افسرده است
  • کنکورش رو بد داده
  • مصاحبه قبول نشده
  • چقدر مظلومه

و با گفتن این جملات به اصطلاح برایش دل می سوزانند. این فرد نا خواسته با توجه به باورهایی که در ذهنش شکل گرفته، به این شکل در کانون توجه و حمایت قرار می گیرد و به قدری به این حاشیه امن خود وابسته است که تمایلی برای خروج از آن ندارد. حاضر است، فردی بی مسئولیت، لجباز و مظلوم به نظر بیاید ولی حمایت خانواده و اطرافیان را داشته باشد. خوشحالی و شاد بودن بهای سنگینی دارد و هزینه اش مسئولیت پذیری است. اینجاست که اگر فرد می دانست عزت نفس چیست، حتما جور دیگری رفتار می کرد.

طبق تعاریف NLP (برنامه ریزی عصبی-کلامی) پشت هر رفتاری، منظوری مفید و مثبت وجود دارد. مثلا فردی را در نظر بگیرید که اضافه وزن زیادی دارد و متقابلا تمایل دارد که لاغر شود اما کمتر این اتفاق برایش می افتد. در جلسات مشاوره بهانه ای که می آورد این است: من آب هم میخورم چاق میشم! لباس ورزشی ندارم! دلم میخواد برم کوه ولی همپا ندارم. مامانم غذای خوشمزه می پزه اگر نخورم ناراحت می شه! و بهانه های مشابه.

زمان مشاوره متوجه می شویم که به عنوان مثال  در سن ۱۰ سالگی دختربچه ای تپل و دوست داشتنی بوده است و دائماً از اطرافیان این بازخورد را دریافت می کرده که به این شکل بسیار خواستنی و مقبول است. این باور در کودکی در ذهن این فرد شکل گرفته است که مقبولیت مساوی است با اضافه وزن و چاقی. حال اگر این فرد بخواهد وزن خود را بکاهد، امری خلاف با باور ذهنی خود انجام داده و ناخودآگاه کاهش وزن را مساوی با عدم مقبولیت می داند. حال که دانستیم عزت نفس چیست و بالا بودن آن چه مزایایی دارد، حواسمان باشد که عزت نفس مراقبت می خواهد.

 

نویسنده: سمیرا صادقیان

 

سایر مقالات ارتقا:

 

تحلیل سوات یا SWOT چیست؟ تحلیل SWOT به چه صورتی انجام میگردد؟

تفویض اختیار چیست؟

کمال گرایی چیست؟

غلبه بر کمال گرایی

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا میخواهید به گفتگو ملحق شوید؟
نظر خود را با به اشتراک بگذارید!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

17 − 5 =