ریشه های کمال گرایی | عوامل کمال گرایی | عوامل موثر بر کمال گرایی

ریشه ها و عوامل کمال گرایی

ارتقا | مدت زمان تخمینی برای مطالعه این مقاله ی تخصصی از سری درمان کمال گرایی، ۵ دقیقه می باشد.

 

ریشه های کمال گرایی | زمانی که سرفصل های دوره جامع غلبه بر کمال گرایی را برای تایید نهایی به ناظر کیفی ارائه دادم، سوالی که از سوی ایشان مطرح شد این بود که درس ریشه های کمالطلبی که بین سر فصل ها موجود است چه کارایی خواهد داشت؟ مگر نه اینکه مخاطبِ این دوره، به دنبال روش های درمان کمال گرایی است؟ پس ریشه های بوجود آمدن این عارضه چه کمکی می تواند در روند درمان داشته باشد؟ از آنجایی که احساس می کردم این سوال برای شما خواننده محترم نیز بوجود بیاید، ترجیح دادم تا قبل از شروع بحث به این موضوع بپردازم. این سوال دو جواب ساده دارد. اول اینکه اگر شما ریشه های کمالطبی خود را دریابید و بدانید که این عارضه از کجا نشات میگیرد و چه چیز باعث وخیم تر شدن آن می گردد، خواهید توانست واکنش مناسبی به عوامل ایجاد و تداوم عارضه کمال طلبی نشان دهید. دوم اینکه دانستن ریشه های کمالطلبی موجب می شود که خود شما در ارتباط با سایر انسان ها، در تربیت فرزندان، عملکرد کارمندان و زیردستان و … از عوامل کمال طلبی آن ها نباشید!

پس بطور کلی در این مقاله سعی داریم تا مهمترین ریشه های کمال طلبی را با هم بررسی کنیم و در طول درمان کمال گرایی منفی خود عوامل ایجاد و تداوم کمال طلبی را با دید وسیع تری شناسایی کرده و در صدد برخورد مناسب با آن ها باشیم. با ما در ارتقا باشید…

والدین کمال طلب اولین ریشه کمال گرایی منفی!

اگر والدین کمال طلبی دارید، مطمئناً تصدیق می کنید که با استانداردهای بسیار بالایی تربیت یافته اید. راحت زندگی نکرده اید! رفتار کودکانه از شما قابل قبول نبود! شما را زیبنده ی هر رفتاری نمی دانستند! اگر شما هم والدین کمال طلبی داشته اید، می توانید یکی از ریشه های کمال طلبی خود را در استانداردهای بالایی بیابید که ایشان برای شما تعیین می کردند و البته اگر از آن ها بپرسید، رفتارشان را از صحیح ترین روش های تربیت فرزند خواهند شمرد! شاید اینجا بد نباشد تا به مقاله «چرا کمال طلب ها علاقه ای به رهایی از کمال طلبی ندارند؟» سری بزنید!

ریشه های کمال گرایی در سختگیری های دوران کودکی!

علاوه بر والدین کمال طلب، گاه بچه ها در محیطی قرار می گیرند که سختگیری های بی مورد روی آن ها اعمال می شود! معلم سختگیر، پرستار بچه سختگیر، مربی سخت گیر، والدین سخت گیر، مدرسه ای با قوانین سخت گیرانه و … همه از عوامل کمال طلبی محسوب می شوند. اگر کودکی را در محیطی بوده اید که تحت سخت گیری های بی مورد قرار داشته اید، این سخت گیری ها استاندارد های مورد انتظار شما را در ذهنتان بالا برده و از مهمترین عوامل موثر در کمال طلبی کنونی شما بوده اند.

سیستم آموزشی، از موثرترین عوامل کمال گرایی!

وقتی این جملات را می نویسم، یک احساس تاسف درونی سراسر وجودم را گرفته است. به یاد روزهایی میفتم که در مدرسه، رتبه های اول تا سوم به پای تخته می رفتند و همه ی کلاس تشویقشان می کردند. به یاد روزهایی میفتم که وقتی میخواستند یک نوجوان را مورد ستایش قرار دهند از رتبه خوب او در کنکور و رشته ی خوبش در دانشگاه می گفتند. وقتی می خواستند از بچه، پیش فامیل تعریف کنند، جمله این بود: عمو علی، کمال رتبه یک کلاسشون شده! معلم ها از نبود کار تیمی می نالیدند اما بچه ها را به رقابت انفرادی تشویق می کردند! خوب، این ها همه نشانگر یک چیز است: برای اینکه مورد احترام واقع شوی باید وارد یک رقابت شوی! مهم نیست سر چه چیزی رقابت می کنی! اگر چیزی که بر سرش رقابت می کنی مورد علاقه ات باشد کم کم اضطراب رقابت، لذتش را برایت از بین می برد و اگر مورد علاقه ات نباشد که دیگر برای چیزی تلاش میکنی که اصلا لذتی برایت ندارد! اینجا بود که دیگر رقابت نقش اول را بازی میکرد. برای اینکه در این رقابت پیروز باشی باید دائماً استاندارهای بالاتری از رقبا داشتی و این یعنی کمال طلبی! این همان سیستم آموزشی مریضی است که از عوامل موثر بر کمال طلبی بسیاری از ایرانیان است!

ریشه های کمال طلبی در عزت نفس پایین

بطور کلی عزت نفس یعنی ارزیابی یک فرد از خود و احساسی که نسبت به خود دارد! فردی که عزت نفس پایینی دارد نیاز بالایی را به خودابرازی احساس می کند. بنابراین برای اینکه مورد تشویق دیگران باشد، و به عبارت بهتر در مرکز توجه دیگران قرار بگیرد، استاندارهای بالایی را برای خود تعریف می کند. این استانداردهای بالا موجب می شود تا از نظر دیگران نادیده گرفته نشود اما بحث اینجاست که همین استانداردهای بالا هستند که از اصلی ترین عوامل کمال طلبی افراد محسوب می شوند! برای کسب اطلاعات بیشتر، می توانید به مقاله عزت نفس چیست مراجعه کنید.

البته مورد دیگری هم وجود دارد که از عوامل موثر کمال گرایی است؛ اینکه جامعه ی ما انسان سالم را به اشتباه، یک انسان موفق تعریف می کند و نیز انسان موفق را به اشتباه، فردی در نظر میگیرد که دستاوردهای زیادی داشته است؛ درآمد بالا، مدرک تحصیلی بالا، ماشین مدل بالا، خانه ای در بالاشهر و …! گذشته از اینکه تعریف انسان سالم با میزان موفقیت فرد نسبت مستقیمی ندارد، این تعریف اشتباه موجب میشود فرد برای داشتن دستاوردهای بالا، استاندارادهای بالاتری برای خود در نظر بگیرد! تا جایی که حتی خانه خود را میفروشد تا ماشین مدل بالا زیر پایش داشته باشد! احتمالاً جمله ی معروفی را از زبان بانوان به یاد دارید: مردان سرزمین من کاری کرده اند که دختران بیشتر از هر چیز به آرایش خودشان اهمیت دهند! البته میزان بالای مصرف لوازم آرایشی هم گواهی بر این ادعاست. حال با خواندن این مقاله احتمالا می دانید که قبل از مردان این سرزمین چه عوامل دیگری در فروش بالای لوازم آرایشی در ایران دخیل هستند؟!

 والدین موفق از جمله عوامل موثر بر کمال گرایی!

این جملات را چقدر از پدرها و مادرهای ایرانی شنیده اید: من به سن تو که بودم با فانوس درس میخواندم! من مجبور بودم کار کنم و شب تا صبح را درس بخوانم! ما در یک اتاق کوچک بودیم و آنجا درس خوانده ام و الان دکتر شده ام! و…

شنیدن این جملات یعنی با والدین موفقی سر و کار داریم که چشم دیدن امکاناتی را که اکنون در اختیار فرزندانشان قرار داده اند و خود در سن مشابه، فاقدش بوده اند، ندارند! نه اینکه رنج حسادت! رنج اینکه فکر می کنند هر کس امکانات بالاتری داشته باشد باید به همان میزان موفقیت بالاتری نیز به دست آورد. اگر پدری روی زمین درس می خوانده و الان فرد موفقی است، انتظار دارد که وقتی پسرش روی میزی با ارتفاع ۷۵ سانتی متری درس میخواند، حتما موفقیت ۷۵ برابری پدرش را داشته باشد! این پدر، نا خواسته در حال پروراندن یک فرزند کمالطلب است! این پدر تنها در صورتی پسرش را تشویق می کند که موفقیتی به دست بیاورد! این مادر دخترش را تنها در صورتی نوازش می کند که موفق به انجام کاری شده است! این پدر و مادر ناخواسته این ذهنیت را در پسر و دختر خود به وجود می آورند که تو باید همیشه موفق باشی وگرنه ارزشی نخواهی داشت! حال غافل از آن که نه میز ۷۵ سانتی متری دلیل پیشرفت ۷۵ برابری است و نه دختری که موفق به کسب مدال طلای شنا در مسابقات بین مدارس نشده است دختر بی ارزشی است!

توجه به نداشته ها از دیگر عوامل موثر بر کمال گرایی

یکی از نشانه های افراد کمال طلب (مراجعه به مقاله کمال گرایی یا کمال طلبی چیست؟ آیا من فرد کمال طلبی هستم؟) این است که بیشتر از داشته ها به نداشته هایشان توجه دارند! به لپ تاپی که ندارند، به مهارتی که ندارند، به کفشی که ندارند، به خانه ای که ندارند، به فلان اخلاق موردپسندشان که ندارند و …! هیچ گاه خوبی های خود را نمی بینند. مهارت هایشان را نمی بینند. موفقیت هایشان را کم رنگ تر از چیزی که هست می بینند! همین باعث می گردد تا احساس خوبی به خود نداشته باشند و کمال طلبیشان تشدید یابد! با تشدید کمال طلبی توجه به نداشته ها بیشتر می شود و در یک چرخه ای می افتند که دائم بر نداشته ها و کمالطلبیشان افزوده می شود!

ممنون خواهیم بود اگر سوالات و نظرات خود را در بخش دیدگاه ها (پایین صفحه) با ما در میان بگذارید.

نویسنده: پویا معتمدی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا میخواهید به گفتگو ملحق شوید؟
نظر خود را با به اشتراک بگذارید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 − 13 =